Als leider mag, nee móet je meerdere rollen spelen

Ik moet altijd onbedaarlijk lachen om mensen die zichzelf en de gebeurtenissen in het leven veel te serieus nemen! Niet in de laatste plaats omdat ik dat zelf vroeger natuurlijk ook deed. Dat doen wij mensen nu eenmaal.

Ik sprak vandaag een oud-collega van me en die zei: “Jan, ik probeer altijd zoveel mogelijk mezelf te zijn in alles wat ik doe” Op het eerste gezicht een heldere uitspraak en een lovenswaardig streven.  Als je echter even de moeite neemt om naar die zin te kijken, dan kom je er al snel achter dat “jezelf” zijn in verschillende omgevingen een onmogelijke opgave is.

Ook jij!

Zo stellig? Ja, zo stellig. Tenzij je niet door hebt, dat je in iedere omgeving en in ieder ander gezelschap een andere rol speelt. Jij niet? Ja hoor, jij ook. Of ben jij als je met potentiele investeerders aan het onderhandelen bent dezelfde persoon als die ’s-avonds z’n kinderen een verhaaltje voorleest? Of als de man die iedere derde helft in de kantine steevast uitblinkt vanwege zijn bijtende humor? Dat zijn toch allemaal verschillende rollen die je daar speelt?

Ik vind de vraag “wie ben ik?” daarom een hele interessante. Want pas als we die weten te beantwoorden kunnen we gericht een poging wagen overal zoveel mogelijk ons zelf te zijn. Tot die tijd is het vooral handig om door te hebben, dat we in verschillende omgevingen andere rollen spelen. Dit lijkt heel erg voor de hand te liggen, maar wordt vaak over het hoofd gezien. “Pap, je bent niet op je werk hoor!” is een zin die directeuren niet vreemd in de oren zal klinken.

Speelveld bepaalt de rol

De rollen worden voor een groot deel bepaald door het speelveld waarop we ons begeven. “Pap” bevindt zich thuis of langs de lijn en “de directeur” begeeft zich in een zakelijke omgeving. Beide omgevingen kennen andere spelregels en de rol dient zich voor een groot deel te schikken naar die spelregels. Vandaar mijn conclusie dat het leven een verzameling spellen is. En ieder spel vraagt om een andere rol.

En dit gaat zelfs nog wat dieper.  Want de directeur die met de Ondernemingsraad overleg heeft speelt op een heel ander speelveld, dan de directeur die aanschuift bij de gezamenlijke lunch of een presentatie geeft bij een grote klant. Als je je daar niet van bewust bent, wordt de rol onbewust een mengeling van allerlei rollen. Een spontane mengeling. En hoewel dat mengsel je ten onrechte het gevoel kan geven dat je heerlijk jezelf bent, kunnen daar echt onhandige elementen in zitten.

Verwachtingspatroon

Natuurlijk verwacht ik niet, dat je ieder moment van de dag volgens een vooraf geschreven script leeft. Wel is het aan te bevelen om op belangrijke momenten het speelveld en de spelregels waarop je je begeeft nog eens onder de loep te nemen en daarna de rol te spelen waarvoor je bent ingehuurd. Dát is namelijk wat je omgeving van je verwacht en op die wijze kun je de taken die jou zijn toebedeeld het beste uitvoeren.

Spéél die rol met verve en geniet met volle teugen van het spel. Als vanzelf zal je jezelf wat minder serieus nemen en wat luchtiger in het leven staan. Dan heb je gelijk meer tijd voor andere spellen en andere rollen! Of natuurlijk om na te denken over de vraag: “wie ben ik?